Thơ Nguyễn Đăng Khương: Giải thể cái nhìn hiển nhiên

 

ĐỘNG VÀ TĨNH

 

Không điểm tựa cho chủ từ hóa thạch nằm yên đáy văn phạm

Mỗi danh từ: cạm bẫy giăng bắt dòng thác lũ năng lượng

Ta lầm tưởng khối đá trường tồn mang tên bản thể

Thực tại chẳng phải đồ chơi xếp đặt không gian Euclide

Bức màn Newton rơi - thực thể tự vô hóa đêm đen

Mọi vị trí: ảo ảnh trực giác ngây thơ giam cầm chiều kích cũ

Đừng tìm chân lý đứng im như pho tượng đồng rỉ sét

Hạt bụi dưới chân đang vũ điệu hủy diệt

Thế giới không phải tập hợp đối tượng đơn tính lẻ loi

Hệ thống tương quan gào thét giải phóng khỏi tĩnh chỉ.

 

Điện tử chẳng bao giờ là vi vật nhỏ xíu đợi định nghĩa

Tiếng vang ba động giữa tầng mây xác suất không màu

Khoảnh khắc chủ từ tan vào thuộc từ như muối hòa đại dương

Nền hữu thể học nẩy mầm từ nghịch lý Heisenberg

Không ranh giới người quan sát và dòng chảy hạt cơ bản

Mỗi sát na: cách mạng biện chứng hình thái hàm hồ

Cái tĩnh chỉ: hiện tượng bị chặn đứng bởi cái nhìn mệt mỏi

Hãy để tư tưởng khích động bởi tác vụ không chiều gian tuyệt đối

Khi không gian không còn hộp trống rỗng chứa đựng vật chất

Mỗi sự vật: trung tâm lực tự phủ định để hồi sinh.

 

Cấu trúc luận lý Aristote nứt toác áp lực biến dịch

Chẳng thể đi trên cùng dòng sông - chính nó tự vô hóa liên tục

Hạt neutron, proton thì thầm sự mất cá tính tự do

Cái tôi: không lâu đài vững chãi - chỉ điểm giao thoa sóng năng lượng

Đừng dán nhãn thực tại trôi qua kẽ tay như hơi thu

Mỗi định nghĩa: một lần hành hình sự sống bằng khái niệm cứng đờ

Vũ trụ không phải đồng hồ Newton chạy bằng bánh răng định mệnh

Bài thơ siêu thực viết bởi quanta năng lượng không tên

Mỗi thuộc từ: hiện thân rực rỡ bản thể trạng thái say mê

Xóa dấu vết thực tại duy sự vật đang gặm nhấm tư duy.

 

Phía sau im lìm mặt bàn: cơn bão kinh hoàng điện tử

Cái tĩnh: mặt nạ cái động cường độ cực hạn mắt người không chạm tới

Học cách yêu mâu thuẫn vi vật và hiện tượng sóng ba động

Như yêu giấc mơ nơi cái có thể và không thể khiêu vũ

Không còn chủ thể tuyệt đối nhìn thế giới từ bên ngoài ô cửa

Chỉ còn tác vụ động lực học kết tinh hệ thống tương hợp

Mỗi con người: nốt nhạc bản giao hưởng biện chứng không hồi kết

Nơi lịch sử không đi từ điểm này đến điểm kia - chỉ nảy mầm từ tâm bão

Trả lại hư vô khái niệm bản thể thoái hóa, đông đặc

Linh hồn trôi dòng lưu chảy tuyệt đối - siêu hình học không đứng yên.

 

HOÀI NGHI HỆ THỐNG

 

Tôi bắt đầu tháo rời khớp xương ký ức và cảm giác

Giác quan: kẻ lừa dối hào nhoáng rao bán thế giới rỗng

Ta ngủ quên trên quảng tính dài rộng sâu vật thể tăm tối

Ý niệm tâm trí: ngọn hải đăng duy nhất không thủy triều

Tôi xoay la bàn khả niệm khỏi hình hài có thể chạm vào

Đối mặt khiếm khuyết rịn ra từ vết nứt hữu thể

Ngài: hằng số hoàn hảo - tôi: biến số hoài nghi

Hiện hữu treo sợi dây mảnh từng khoảnh khắc

Chẳng kho tàng minh triết nào mở bằng chìa khóa gỉ sét thói quen

Chỉ ánh sáng tư duy tự tước đoạt lớp vỏ chính mình.

 

Thượng đế không lừa gạt bằng gương biến dạng trí tuệ

Tôi: kẻ lữ hành lạc giữa biên thùy Thượng đế và Hư vô

Vật trung gian đang thở giữa hữu thể tối cao và không-tồn tại

Sai lầm chẳng phải vương quốc độc lập - chỉ là rỗng tuếch nhận thức

Tôi phạm lỗi vì phán đoán không phải vòng tròn vô hạn

Như thợ thủ công vụng về vẽ lại bản đồ vì sao

Tại sao ngài không ban bản tính miễn nhiễm vực thẳm lầm lạc?

Hay vẻ đẹp vũ trụ cần mảnh ghép không hoàn hảo để toàn thể?

Trong vật lý: nguyên nhân mục đích chỉ là ngõ cụt kẻ dại dột

Khi bản tính quá yếu ớt trước bao la đấng sáng tạo.

 

Lùi sâu chính mình tra xét phán đoán đang lên men

Sai lầm nảy sinh từ hôn phối bất xứng trí tuệ và ý chí tự do

Trí tuệ: khu vườn hữu hạn với ý niệm mỏng manh sương khói

Ý chí: đại bàng vô tận không khép cánh trước giới hạn

Tôi mở rộng ý chí đến vùng đất trí tuệ chưa khai phá

Nơi ánh sáng tự nhiên chưa soi, phỏng đoán mặc áo chân lý

Dửng dưng: cấp thấp nhất tự do - mảnh đất màu mỡ tội lỗi

Khi trí tuệ thiếu mệnh đề phân minh, ý chí thành kẻ mù lòa

Tôi mang hình ảnh ngài không ở quyền năng, mà ở tự do lựa chọn

Một ý chí không thể phân chia thách thức mọi hủy hoại.

 

Cơn hoài nghi hệ thống: tôi phủ nhận tất cả không thể tự thân đứng vững

Giả định niềm tin cũ: bóng ma dệt từ may rủi

Chính hành động phủ nhận xác nhận hiện hữu không thể chối từ

Cái tôi tư duy: tia lửa va đập giữa sai và đúng

Ánh sáng trí tuệ thay thế xu hướng dửng dưng tâm hồn mệt mỏi

Niềm tin chỉ thực sự tự do khi đóng đinh vào rõ ràng, phân minh

Bản tính vật thể nảy ra như câu hỏi chưa lời giải từ tầng sâu

Tôi là sự vật tư duy hay ảo ảnh tương quan hình học?

Mọi phỏng đoán xác suất cao: quân cờ trò chơi hồ đồ

Nếu trí tuệ không dọn đường cho quyết định ý chí tự phụ.

 

Tôi không phàn nàn vì mình chẳng phải mặt trời nhận thức vô biên

Hữu hạn: căn cước thụ tạo đi tìm dấu vết vô cùng

Biết ơn Thượng đế ban tặng ý chí không xẻ chia giới hạn

Khiếm khuyết nằm ở thao tác, không nằm trong món quà ngài ban

Tôi không bao giờ phán đoán điều trí tuệ chưa hiểu tận cùng

Châm ngôn khắc vách đá linh hồn chống lại yếu kém thường trực

Mọi nhận thức phân minh phát xuất từ ngài, không dẫn tới hư vô

Nay tôi học tách ánh sáng khỏi vùng tăm tối tư tưởng

Để sở đắc thói quen không sai lầm giữa thế giới lừa mị

Kẻ canh giữ chân lý bằng thanh gươm hoài nghi không ngủ yên.

 

GIẢI THỂ CÁI HIỂN NHIÊN

 

Ta lạc giữa hành lang lãng quên lấp lánh

Biển quảng cáo tiến bộ che khuất bầu trời

Đại chiến người khổng lồ giờ chỉ tiếng vang rỗng

Giáo trình bụi bám và linh hồn bị tầm thường hóa

Tồn tại bị đóng đinh vào tín điều im lặng tuyệt đối

Như con cá chết trôi giữa dòng thác khái niệm phổ quát

Người ta bảo nó quá trống rỗng để chứa một lời giải

Chính cái trống rỗng đang nghiền nát thực tại có tên

Ta dùng từ "là" như thói quen kẻ mù đi trong bóng tối

Mà không biết dưới chân mình vực thẳm đang đòi gọi tên.

 

Tồn tại không phải cái túi chứa giống loài hữu hạn

Nó vượt rào dậu định nghĩa và bức tường logic

Siêu việt thể không gương mặt nhìn ngắm hư vô

Aristotle từng đứng trước ngưỡng cửa nỗi bất an vĩ đại

Còn ta nay ngủ say trên chiếc giường rõ ràng giả tạo

Khái niệm phổ quát nhất thực là vùng đất tối tăm nhất

Nơi ánh sáng Hegel chỉ là tia chớp vụt qua

Đừng dùng thước đo "cái tồn tại" đo lường "Tồn tại"

Sự thống nhất loại suy bị xé toạc bởi mâu thuẫn nội tại

Trả lại ý nghĩa khoảng không để thở giữa định luật cứng đờ.

 

Không thể định nghĩa chẳng nghĩa là miễn trừ tra hỏi

Như bài thơ siêu thực không thể dịch sang toán học

Tồn tại yêu sách cuộc truy tìm không dựa trên khái niệm thấp hơn

Cái trực tiếp bất định thách thức mọi nỗ lực trí tuệ

Ta không thể dẫn xuất nó từ bất cứ điều gì đã biết

Vì nó là mảnh đất mọi tri thức bén rễ, nảy mầm

Cái chết định nghĩa: khởi đầu nền hữu thể học mới

Nơi tối tăm quan hệ phạm trù trở thành nhạc khúc

Hãy để định kiến rơi xuống như lớp vỏ khô mùa cũ

Lộ ra bản thể hiện hữu đang run rẩy dưới mặt trời.

 

"Trời xanh", "Tôi vui" - câu nói bình thường như hơi thở

Bí ẩn tiên nghiệm bị bỏ quên

Phán đoán bí mật ngủ yên trong lý tính thông thường

Sự hiển nhiên: phương thức đáng ngờ trốn tránh thực tại

Ta hiểu Tồn tại tầm tầm như hiểu tiếng động xa xăm

Lại mất hướng khi đối diện ý nghĩa nguyên thủy

Triết học: nghề nghiệp giải mã sự dễ hiểu

Để thấy dưới lớp vỏ ban ngày là đêm đen đầy bất an

Khôi phục câu hỏi: khôi phục quyền kinh ngạc trước cái-có

Thay vì chấp nhận nó như món quà miễn phí ngẫu nhiên.

 

Đặt lại câu hỏi: hành trình ngược dòng thời gian

Tìm mảnh vỡ Plato vùi lấp dưới bụi hiện đại

Không con đường bằng phẳng cho kẻ dám hỏi về ý nghĩa

Chỉ bước chân đơn độc trên mảnh đất phát sinh khái niệm

Ta không tìm câu trả lời đóng gói, dán nhãn

Mà tìm cách để chính câu hỏi trở thành hiện hữu minh nhiên

Giữa "xây", "ở", "suy tư", ta nghe tiếng gọi ẩn mật

Đòi phơi bày khỏi tầng che phủ lịch sử

Khi ngôn ngữ không đủ sức bao bọc nỗi đau lãng quên

Tồn tại lên tiếng như sự thật không thể bị tầm thường hóa.